İçeriğe geç
Başvur

Seçmede sahneyi ilk kez görünce ne yapmalı

Parkta magenta ve turkuaz ışıklar altında gözlüklü kadın, fotoğrafçıyla seçme için profil çekimine hazırlanıyor.

Kapıdan girdin, sana iki sayfa uzattılar ve “Beş dakikan var, hazır olunca çağırırız” dediler. İşte seçmede soğuk okuma tam olarak bu: metni önceden görmeden, kısa bir hazırlıkla kamera karşısına çıkmak. Kimse senden ezber beklemiyor. Beklenen, o kısa sürede sahneyi anlayıp bir tercih yapman ve karşındakiyle gerçekten konuşman. Aşağıdaki listeyi bir kez kendi başına dene, sonra her seçmeden önce aklından geçir. Her bölümün sonunda küçük bir egzersiz var; okuyup geçme, gerçekten yap.

İlk iki dakika: sadece oku ve sor

Sayfayı eline aldığında ilk dürtün hemen ezberlemeye başlamak olur. Yapma. Önce sahnenin tamamını bir kez sessizce oku, sonra şu soruların her birine kafanda bir cevap ver:

  • Kiminle konuşuyorum? Karşındaki kişi senin için ne: bir yabancı, eski bir sevgili, korktuğun bir patron?
  • Ne istiyorum? Bunu tek bir fiille söyle: ikna etmek, kaçmak, affettirmek, saklamak.
  • Beni ne engelliyor? Karşındakinin direnci mi, kendi utancın mı, zamanın darlığı mı?
  • Sahne nerede dönüyor? Bir cümle, bir sessizlik ya da gelen bir haber. Sahnenin yönünün değiştiği yeri bul.
  • Takıldığım kelime var mı? Bir isim, bir tıbbi terim, bir yer adı. Telaffuzdan emin değilsen hazırlık sırasında sor.

Bu beş sorunun cevabı aklındaysa, metnin geri kalanını unutsan bile sahnede kaybolmazsın. Çünkü artık neden konuştuğunu biliyorsun.

Egzersiz: Evdeki herhangi bir kitabı aç, bir diyalog bul. Bir dakika boyunca oku, sonra kitabı kapat ve beş sorunun cevabını yüksek sesle söyle. Bir dakikada cevaplayamadığın soruyu not et. Çoğu kişi aynı yerde zorlanır: “Ne istiyorum?” sorusunu duyguyla karıştırırız. “Üzgünüm” bir istek değildir; “onu kalmaya ikna etmek” bir istektir.

Kâğıt elindeyken seçmede soğuk okuma nasıl yapılır

Soğuk okumada metni elinde tutarsın ve bunun hiçbir sakıncası yok. Mesele kâğıdın seni yönetmemesi. Şunları kontrol et:

  • Kâğıdı göğüs hizasında tut, yüzünü kapatmasın.
  • Başparmağını okuduğun satırın kenarında gezdir; başını kaldırdığında yerini kaybetmezsin.
  • Bir cümleyi gözünle al, başını kaldır, karşındakine söyle. Okurken konuşma, konuşurken okuma.
  • Cümlenin son kelimesini mutlaka karşındakinin yüzüne bırak.
  • Sayfa geçişlerini önceden işaretle; sahnenin ortasında kâğıt hışırtısıyla kopma.

Egzersiz: Bir gazete paragrafı seç. Duvarda göz hizasında bir nokta belirle. Cümleyi gözünle al, başını kaldır, noktaya söyle, sonra tekrar kâğıda dön. İlk denemelerde ya çok yavaş olacaksın ya da cümlenin yarısını unutacaksın. Bunu bir hafta boyunca her gün beş dakika tekrarla; ritmin nasıl oturduğunu kendin göreceksin.

Okurken aklında tutman gerekenler

  • Dinle. Seçmede karşındaki okuyucu çoğu zaman oyuncu değildir, düz okuyabilir. Yine de onun söylediğine tepki ver; sahnenin canı orada.
  • Acele etme. Heyecan tempoyu yükseltir. Bir cümlenin bitip yenisinin başladığı yerde nefes al.
  • Hata yaparsan devam et. Bir kelimeyi yanlış okumak sorun değil; durup özür dilemek sahneyi bozar.
  • Sahne tarifini birebir oynamak zorunda değilsin. “Bardağı yere fırlatır” yazıyorsa bunu yapma. Bir el hareketi, bir bakış yeter.
  • Bir tercih yap. Her şeye uyan, ortada bir okuma yerine net bir seçim yap. Yanlış bir tercih yönlendirilebilir; renksiz bir okuma yönlendirilemez.

Egzersiz: Bir arkadaşından, bir sahnenin karşı repliklerini tamamen tonsuz, robot gibi okumasını iste. Sen kendi repliklerini söyle. Amacın, onun düz sesine rağmen bir şey duymuş gibi tepki vermek. Bu, seçme odasındaki gerçek koşulun en yakın provasıdır. İlk denemede karşındakinin tonuna kapılıp kendi sesinin de düzleştiğini fark edebilirsin; ikinci denemede bilerek buna direnmeye çalış.

Yönlendirme gelince ne yapmalı

Okuma bittiğinde cast yönetmeni bazen “Bir de şöyle dener misin?” der. Bu çoğu zaman iyi bir işarettir; seninle çalışmanın nasıl bir şey olduğunu, notu nasıl aldığını görmek istiyorlar. O an için kısa bir liste:

  • Notu dinlerken başını sallayıp geçme; ne istendiğini gerçekten anla.
  • Anlamadıysan tek bir net soru sor.
  • Değişikliği belirgin yap. Ufak bir ton farkı kamerada kaybolur.
  • İlk okumanı savunmaya çalışma. Ne düşündüğünü değil, ne yapabildiğini görmek istiyorlar.

Egzersiz: “Bu akşam gelmeyeceğim.” cümlesini üç ayrı niyetle söyle: karşındakini cezalandırmak için, onu korumak için, ondan izin istemek için. Her birini telefonla kaydet ve izle. Fark belirgin değilse sesini büyütmek yerine bedenine bak. Omuzların, bakışın, duruşun hangi niyette değişiyor?

Haftada üç gün, on beş dakikalık bir rutin

Soğuk okuma bir yetenek olduğu kadar bir alışkanlık. Şu rutini haftada üç gün uygula:

  1. Rastgele bir metin seç: bir oyun kitabı, bir senaryo örneği, hatta bir romandaki diyalog.
  2. Kronometreyi beş dakikaya kur ve ilk bölümdeki beş soruyu cevapla.
  3. Telefonu karşına koy, sahneyi kâğıttan okuyarak kaydet.
  4. Kaydı önce sesi kapalı izle: Kaç kez başını kaldırdın, gözlerin nerede?
  5. Sonra sesi açıp bir kez daha izle: Tercihin net mi, dinliyor gibi görünüyor musun?
  6. Tek bir şeyi değiştir ve sahneyi yeniden çek.

Bunu birkaç hafta sürdürdüğünde, seçmede soğuk okuma için eline verilen sayfa seni eskisi kadar ürkütmeyecek. Beş dakikalık hazırlık süresi, kafanda sıralı bir düzene dönüşecek. Bu alışkanlığı gerçek seçmelerde kullanmak için düzenli çağrı almak istiyorsan başvuru formunu doldurabilirsin.

Şimdi bir soru: Bugün hangi metni açacaksın?

Benzer yazıları dizi oyuncu alımları kategorisinde bulabilirsin.

Sık sorulan sorular

Soğuk okumada metni hiç ezberlemeden mi okumalıyım?

Evet, kimse bu kısa sürede ezber beklemez ve metni elinde tutmak tamamen kabul görür. Yine de ilk ve son repliğini neredeyse ezbere bilmek, sahneye girişini ve çıkışını rahatlatır. Ortadaki bölümde kâğıda bakmaktan çekinme.

Hazırlık süresi verilmezse ne yapmalıyım?

Bazen metin eline verilir ve hemen okuman istenir. Bu durumda ilk sayfaya hızlıca göz at, en azından kiminle konuştuğunu ve ne istediğini belirle. Kısa bir süre de isteyebilirsin; çoğu ekip bir iki dakikalık bir ricaya anlayışla yaklaşır.

Okuyucu çok hızlı ya da çok düz okursa ne yapmalıyım?

Onun temposuna kapılma, kendi ritminde cevap ver. Okuyucu ses tonu vermese bile sen onun söylediğini gerçekten duymuş gibi tepki ver. Cast ekibi seni izliyor, karşındakini değil.

Bunları da okuyabilirsin